«Басындағы смартфон»: қазақстандық кәсіпкерлер жай касканы жүздеген мың доллар табыс әкелетін бизнеске қалай айналдырды

Кәсіпкер Сакен Сыздыков жасаған алғашқы каска сынақ кезінде быт-шыт болды, ал сәтті үлгіні жасауға оған бір жарым жыл кетті. Осы тәжірибе 2023 жылы Қазақстандағы алғашқы ақылды каска өндірушісі — Best Vision Technologies компаниясының ашылуына түрткі болды. Серіктестерімен бірге Сакен жай қорғаныс каскасын камерасы, 4G және ЖИ бар, қызметкерлер қауіпсіздігін бақылайтын құрылғыға айналдырды. Бүгінде компания Қазақстанда ғана емес, БАӘ мен Катарда да жұмыс істейді және жаңа нарықтарға шығуға дайындалуда.

Бұл хикая — Digital Business пен Bereke Bank-тің «Халықаралық бизнес» атты бірлескен арнайы жобасының бөлігі. Онда халықаралық жеткізу тізбегін құрып жатқан 10 үздік компания туралы баяндалады.

Ақылды каскаға апарар жол 2014 жылғы сәтсіздіктен басталды: қазақстандық нарықта нормативтік жүктемеге шыдайтын шикізат табылмады — теорияда өндіріс оңай көрінгенімен, тәжірибеде сәтті үлгіні жасауға бір жарым жыл уақыт кетті. Алғашқы сәтсіздіктерден кейін қажетті сападағы пластик шетелден табылып, британиялық таныс мамандар өз каскаларының кейбір бөлшектерін көшіріп алуға рұқсат берді. Нәтижесінде қазақстандық нұсқа одан да берік әрі төзімді болып шықты: ол −50-ден +50 градусқа дейінгі температураға төтеп береді. Кейін, 2022 жылы, клиенттердің өздері каскаларға камера орнатуды сұрай бастады — өтініштер жеке-дара емес еді, сөйтіп өндіріске жай қорғаныс емес, ақылды каска қажет екені айқын болды. Жаңа өнім үшін Сакен серіктестер тартты: IT-жобаларды басқару тәжірибесі бар Руслан Хамзинді және өндіріске технологиялық шешімдерді енгізумен 10 жылдан астам айналысқан Алексей Владимировті. 2023 жылы олар Best Vision Technologies компаниясын құрды.

Ақылды каска Android жүйесінде жұмыс істейді — шын мәнінде, қызметкердің басындағы смартфон: камера, лазерлік қашықтық өлшегіш, динамик, Bluetooth, Wi-Fi және 4G. Ал ең бастысы — бейне, дауыс және геолокация тоғысатын детекция жүйесі: машиналық оқыту мен компьютерлік көру арқылы бағдарлама оларды автоматты түрде талдайды. Нәтижесінде адамның қатысуынсыз жұмыс процестерін бақылайтын және кәсіпорындарға өндірістегі шынайы жағдайды көрсететін құрылғы шықты. 2025 жылғы түсім $300 мыңды құрады, 2026 жылы $1 млн-нан асады деп күтілуде. Компания БАӘ мен Катарда жұмыс істеп жатыр, кезекте — жаңа нарықтар.

Компанияның бизнесі үш негізгі кіріс көзіне сүйенеді: ақылды каскалардың өзін сату, инфрақұрылым аутсорсингі (жазылым бойынша бұлттық сервистер) және жасанды интеллект сервистеріне жазылым. Әзірге арыстан үлесті — 2025 жылғы түсімнің шамамен 90%-ын — құрылғыларды сату құрады, бірақ жазылымдарды іске қосу арқылы теңгерім өзгеруде: 2026 жылы арақатынас 60-қа 40 болады деп күтілуде, ал болашақта жазылымдар үлесі 80%-ға дейін жетуі тиіс. Бұл өзгеріс әсіресе шетелде анық көрінеді: Катардағы әлеуетті серіктестердің бірі аналитикасыз жабдық өзіне қызық емес екенін ашық айтты — «ЖИ болмаса, сіздер бізге керек емессіздер».

Өндіріс Алматыда шоғырланған: каскалар мен пластик бөлшектерді құюға арналған жеке цех және құрылғылар құрастырылып, бағдарламаланатын кеңсе. Импорттық құрамдас бөліктерден — тек электронды жабдықтар: тақталар, камералар және батареялар. Қазір командада 15 адам бар, олар аптасына 100-ге дейін құрылғы шығарады.

Шетелге шығу оңайға соқпайды, және компания мұнда үш қиындықты атайды. Біріншіден, серіктестер табу: көбі шешім қабылдамас бұрын бір-екі құрылғыны қолмен көріп, тексергісі келеді, ал жеткізу мен кедендік ресімдеу кейде камералардың өз бағасынан бірнеше есе қымбатқа түседі. Екіншіден, техникалық тұсы: ақылды каскалар бұлтпен синхрондалған, ал бұлт жергілікті болуы керек — клиент елінің аумағында, деректерге қойылатын қатаң талаптарды ескере отырып. Сондықтан компания өзінің дербес тілдік модельдерін дамытуда. Сауд Арабиясының мысалы нақты дәлел: онда деректерді сақтаудың өте қатаң ережелері бар және кейбір тілдік модельдерге тыйым салынуы мүмкін. Үшіншіден, заңдық жағы: Қазақстан мен ТМД үшін үйреншікті құжаттама мен бағдарламалық жасақтаманы басқа елдер үшін толық қайта өңдеуге тура келеді. Әзірге экспорт табыстың шамамен 5%-ын құрайды, БАӘ мен Катарда жұмыс істеп жатыр, Малайзия, Сингапур және Өзбекстан зерттелуде. Айта кету керек, шетелге шығуды компанияның өзі күшті сынау деп атайды: ел ішінде өздеріне сенімді, енді шешімнің басқа елдерде қаншалықты сұранысқа ие екенін түсіну қызық.

Бұдан бөлек, онша байқалмайтын тағы бір қиындық бар — коммуникация. Қазақстанда команда қажетті ақпараттық ортаны қалай қалыптастыруды білсе, шетелде бизнес пен интеграторлар арасынан пікірлестер іздеуге тура келеді — оларсыз өнімді түпкілікті клиентке жеткізу әлдеқайда қиын.

Алдағы жоспарда — каска киілмейтін орындарға арналған кеуде камералары мен жетондар, басшы (мысалы, қауіпсіздік бөлімінің бастығы) өндірістегі жағдай туралы ЖИ-ассистенттен сұрап, бұзушылықтар туралы проактивті хабарламалар ала алатын мобильді қосымша, сондай-ақ кәсіпорындардың «сандық егіздерін» жасауға арналған дрондар мен робот-иттері бар роботтандырылған платформалар. Халықаралық нарықтардағы жақын мақсат — БАӘ-ге жеткізілімді кеңейту, ал ол үшін елде нақты қатысу және жергілікті инфрақұрылым қажет болады. Бұл ретте компания жұмыс орындарын алмастыру емес, өндіріс мәдениетін көтеру туралы айтып отырғанын баса көрсетеді. Үлкен мақсат тек коммерциялық қана емес: «Біздің мақсатымыз — өндірістегі қайғылы өлім-жітім статистикасын барынша төмендету».

Материалдың толық мәтіні — DigitalBusiness сайтында.

Мәтін: Кристина Рябова, DigitalBusiness.

Фотосуреттер: Катерина Малама, DigitalBusiness.